.ans.bouter.liedtekst-&.poëzievertalingen.
liedteksten & gedichten            over vertalen/hertalen             contact             zoeken             home
over vertalen en hertalen: kanttekeningen bij de vertalingen (vanaf 2014)

dwars vers
inhoud

03-04-2020 - lord byron - so we'll go no more a rovng
29-03-2020 - corazón hambriento
14-03-2020 - nieuwe vertaling van yesterday
09-03-2020 - I send two sunsets - emily dickinson
05-03-2020 - leonard cohen - I'm your man
12-02-2020 - smoke get in your eyes - the platters
10-02-2020 - the night is freezing fast - alfred edward housman
06-02-2020 - how do I love thee? Let me count the ways - elizabeth barrett-browning
30-01-2020 - sara teasdale - vertalingen en achtergrondinformatie
29-01-2020 - we'll make hay while the sun shines
26-01-2020 - the very thought of you - al bowlly & the ray noble orchestra
25-01-2020 - into each life some rain must fall - ella fitzgerald & bill kenny
24-01-2020 - you always hurt the one you love: weer the singing detective
24-01-2020 - it's a lovely day tomorrow
22-01-2020 - I get along without you very well
19-01-2020 - cruising down the river
17-01-2020 - I'll be loving you always - stevie wonder
14-01-2020 - blues in the night - anne shelton
13-01-2020 - heel soms - voor edna st. vincent millay
11-01-2020 - paper doll - the mills brothers & dean martin
10-01-2020 - it might as well be spring - doris day o.m.
2019
27-12-2019 - don't worry about me - frances
13-12-2019 - bing crosby & the andrew sisters: don't fence me in
10-12-2019 - billie holiday: god bless the child + it had to be you
26-09-2019 - something - in een nieuw jasje
24-09-2019 - wisdom (it was ...) - sara teasdale
11-09-2019 - my cocoon tightens - colors tease - emily dickinson
09-09-2019 - the fact that earth is heaven - emily dickinson
07-09-2019 - the butterfly upon the sky - emily dickinson
05-09-2019 - the largest fire ever known - emily dickinson
04-09-2019 - the sky is low - the clouds are mean - emily dickinson
02-09-2019 - nature rarer uses yellow - emily dickinson
30-08-2019 - the future never spoke - emily dickinson
28-08-2019 - this is the land the sunset washes - emily dickinson
26-08-2019 - to fight aloud is very brave - emily dickinson
22-08-2019 - shall I take thee, the poet said - emily dickinson
13-08-2019 - a charm invests a face - emily dickinson
19-07-2019 - aretha franklin - think
22-06-2019 - zomerzinnen literatuur- en muziekfestival
28-05-2019 - nederland vertaalt 9
11-04-2019 - lucy in the sky with diamonds
13-02-2019 - shall I compare thee to a summer's day? - shakespeare
10-02-2019 - weer eens een dickinson: beauty be not caused it is
25-01-2019 - doubt - sara teasdale
22-01-2019 - faults - sara teasdale
16-01-2019 - houses of dreams - sara teasdale
14-01-2019 - sara teasdale: after love | because
12-01-2019 - pain - sara teasdale
11-01-2019 - in the metropolitan museum - sara teasdale
09-01-2019 - swans - sara teasdale
08-01-2019 - the kiss - sara teasdale

2018
24-12-2018 - young love - sara teasdale
10-12-2018 - it is not a word - sara teasdale
02-12-2018 - only in sleep - sara teasdale
30-11-2018 - I would live in your love - sara teasdale
30-11-2018 - change - sara teasdale
29-11-2018 - alone - sara teasdale
15-11-2018 - lessons - sara teasdale
02-11-2018 - the answer - sara teasdale
10-10-2018 - in Flanders fields - john mccrae
17-07-2018 - come on to me - paul mccartney
14-06-2018 - no rack can torture me - emily dickinson
31-05-2018 - a decemberdag - sara teasdale
30-05-2018 - I shall not care- sara teasdale
24-05-2018 - may - sara teasdale
23-05-2018 - my heart is heavy - sara teasdale
19-05-2018 - what do I care - sara teasdale
18-05-2018 - let it be forgotten - sara teasdale
16-05-2018 - barter - sara teasdale
19-04-2018 - the destruction of Sennacherib - lord byron
30-01-2018 - blazing in gold and quenching in purple - emily dickinson
30-01-2018 - the red blaze is the morning - emily dickinson
2017
18-11-2017 - somewhat to hope for - emily dickinson
06-10-2017 - I reason, earth is short - emily dickinson
28-09-2017 - that love is all there is - emily dickinson
26-09-2017 - forever is composed of nows - emily dickinson
17-09-2017 - to hear an oriole sing - emily dickinson
05-09-2017 - just one of those things - nummer van cole porter
03-04-2017 - the ladies who lunch - stephen sondheim
02-04-2017 - elegy | klaaglied - edna st. vincent millay
23-02-2017 - childhood is the kingdom where nobody dies

22-02-2017 - drowning is not so pitiful - emily dickinson
20-02-2017 - softened by time's consummate plush - emily dickinson
04-02-2017 - portrait by a neighbor - millay
13-01-2017 - the return from town - millay
05-01-2017 - safe upon the solid rock the ugly houses stand - second fig


2016
09-12-2016 - my candle burns at both ends - millay - first fig
08-12-2016 - because I could not stop for death: de ontbrekende 4e strofe in de eerste uitgave van Dickinsons gedichten
11-09-2016 - yeats: down by the salley gardens

20-08-2016 - dickinson & millay: "Dwars Vers"
22-04-2016 - I thought of you - sara teasdale
20-04-2016 - longing - sara teasdale

09-04-2016 - sara teasdale - I am not yours
30-03-2016 - I have been very lonely all today - owen barfield
27-03-2016 - the ruined maid - thomas hardy

24-03-2016 - de genomineerden en winnaar van de vertaalwedstrijd met Love is not all
22-03-2016 - elizabeth bishop: one art
15-02-2016 - w.h. auden: funeral blues revisited
08-02-2016 - thomas hardy - the man he killed

2015
31-12-2015 - thomas hardy - birds at winter nightfall
30-12-2015 - thomas hardy: the reminder
27-12-2015 - thomas hardy: the darkling thrush

21-12-2015 - thomas hardy: a broken appointment
12-12-2015 - thomas hardy: neutral tones
01-12-2015 - thomas hardy: the voice

11-11-2015 - not in this chamber only at my birth - millay
09-11-2015 - we talk of taxes, and I call you friend

28-10-2015 - to the not impossible him - millay
22-10-2015 - city trees - edna st. vincent millay
10-09-2015 - elegy before death - edna st vincent millay

29-04-2015 - one day I wrote her name upon the strand
26-04-2015 - ode on solitude - alexander pope

02-04-2015 - if - rudyard kipling
26-03-2015 - god only knows - the beach boys
25-03-2015 - w.h. auden - who's who
19-03-2015 - what fifty said - robert frost
12-03-2015 - voor de 3e keer  "I dwell in possibility"

11-03-2015 - christina rossetti dit keer: monna innominata, 11e sonnet - many in aftertimes will say of you
09-02-2015 - and you as well must die, beloved dust - opnieuw bekeken

30-01-2015 - women have loved before as I love now
27-01-2015 - I know the face of falsehood and her tongue - edna st. vincent millay

06-01-2015 - bang, bang (my baby shot me down) - lady gaga, oorspronkelijk cher, later nancy sinatra
2014
14-12-2014 - renascence - edna st. vincent millay
29-11-2014 - the ballad of the harp-weaver

17-11-2014 - recuerdo | weet jij nog
13-11-2014 - here is a wound that never will heal, I know
30-10-2014 - oh, my beloved, have you thought of this

24-10-2014 - the dream - edna st. vincent millay
22-10-2014 - and do you think that love itself - millay
28-09-2014 - the unexplorer & the philosopher 
30-06-2014 - let you not say of me when I am old - edna st. vincent millay

15-06-2014 - since I cannot persuade you from this mood
09-06-2014 - that love at length should find me out and bring
02-06-2014 - once more into my arid days like dew
06-05-2014 - still will I harvest beauty where it grows
04-05-2014 - when you, that at this moment are to me

19-04-2014 - pity me not because the light of day
11-04-2014 - I only know that every hour with you
21-03-2014 - I shall go back again to the bleak shore
17-03-2014 - song of a second april
14-03-2014 - een grappig gedichtje van millay (the return from town)

13-03-2014 - not even my pride shall suffer much - geen sonnet dit keer van millay
05-03-2014 - sometimes when I am wearied suddenly - millay
 
27-02-2014 - I said, seeing how the winter gale increased
20-02-2014 - how healthily their feet upon the floor
17-02-2014 - of all that ever in extreme disease
15-02-2014 - no lack of counsel from the shrewd and wise
11-02-2014 - w
09-04-2016 - sara teasdale - I am not yours
10-02-2014 - tussendoortje - emily dickinson - it troubled me as once I was
09-02-2014 - if in the years to come you should recall
27-01-2014 - not in a silver casket cool with pearls zoektocht en vergelijking met herman de coninck's vertaling
21-01-2014 - strange thing that I, by nature nothing prone
15-01-2014 - sweet love, sweet thorn
12-01-2014 - if to be left were to be left alone - millay
10-01-2014 - whereas at morning in a jeweled crown
06-01-2014 - hearing your words and not a word among them - millay, ook in het nieuwe jaar

lord byron - so we'll go no more a roving - 3 april 2020

Goede voornemens van een schuinsmarcheerder, onparlementair uitgedrukt.
Roving: constantly moving from one area or place to another. Van de ene geliefde, naar de andere. 'Fear of missing out' (fomo) zouden we tegenwoordig zeggen. Daar moest maar eens een punt achter gezet worden. Het lijf wou niet meer mee, vermoeidheid ging hem parten spelen. Tijd voor serieuzer zaken. Met spijt in het hart. Dat wel.  Ravotten komt overigens van 'ravot' = zondig genoegen of vermaak.

E. du Perron vertaalde het gedicht in 1932 als volgt:

Dus zullen wij nooit meer dwalen,
Laat door den blauwen nacht,
Bleef ook 't hart in liefde stralen,
En de maan in de oude pracht.
 
 Want het zwaard verslijt het leer,
 En het lichaam slijt om 't hart,
 En de ziel voelt soms niet meer,
 En liefde zelfs verstart.
 
 Moest bij nacht de liefde stralen
 En bij dageraad vergaan,
 Toch zullen wij nooit meer dwalen
 In den glans van de maan.

                                                                                                                          terug naar boven 

corazón hambriento - 29 maart 2020

November vorig jaar vroeg de Britse zanger Benjamin Jago Larham mij of ik 'Corazón hambriento' voor hem zou willen vertalen. Letterlijk: hunkerend hart. Ik kende het nummer van India Martínez niet, maar het bleek een prachtig, dramatisch nummer te zijn. Een leuk verzoek wat ik graag inwilligde.
Ik heb het 'Oh liefste laat' genoemd, naar de eerste regel van het refrein. In het Spaans 'Si no te vas' wat natuurlijk iets heel anders betekent. Maar klankovereenkomst maakt een vertaling vaak geloofwaardiger, én het zingt lekker 'oh liefste laat'.
Afgelopen week zong Benjamin Jago Larham het nummer op één van zijn live living room concerten op You Tube: 27 maart, 41:45 uur
Hier de vertaling.

                                                                                                                          terug naar boven 

yesterday - the beatles - 14 maart 2020

Ik kwam mijn oude vertaling uit 2007 weer eens tegen en mijn ergernis bleef. ''n Dag gelêe'.... toentertijd vond ik het wel een vondst, maar het bevalt me steeds minder.
Nu over een andere boeg gegooid. Het woord 'gisteren' moet er zeker in, maar rijmen op 'gisteren' is natuurlijk lastig. Bindervoet en Henkes losten het op met 'Gisternacht'. Een goede vriend maakte er "Gist'ren leek' van. Dan kom je er beter uit inderdaad.

Bij mij staat 'gisteren' nu wel steeds in de vierde regel (op het tweede couplet na), maar niet in de openingszin.

                                                                                                                          terug naar boven 

I send two sunsets - emily dickinson - 9 maart 2020

Ik begon eerst met 'De zon ging onder / En ik ging de strijd aan met de dag'' als vertaling voor de eerste twee regels. Dat loopt qua metrum goed. Maar op enig moment zag ik dat 'zonsondergangen' ook metrisch in orde is. En dat ze gestuurd worden moet dan naar de tweede regel verhuizen.
Zo zijn het net kleine puzzeltjes soms die gedichten van Dickinson. 

                                                                                                                          terug naar boven 

leonard cohen - I'm your man - 5 maart 2020

Zo gek op iemand zijn dat het niet meer uitmaakt wat je moet doen als je maar bij haar in de buurt kunt zijn. Voor alles in. Mij moet je hebben. Ik ben van de partij. Ik ben je man. Ik zal er zijn. Da's wat voor mij. Of, eigenlijk nog 'erger': net wat voor mij. 

                                                                                                                          terug naar boven 

smoke gets in your eyes - the platters - 12 februari 2020

Weer zo'n heerlijk oud nummer, nu van The Platters. Allerlei binnenrijm etc. Leuk om te doen. 

                                                                                                                          terug naar boven 

the night is freezing fast - alfred edward housman - 10 februari 2020

Al ergens in 2017 vertaald, maar niet op de site gezet. Ik weet niet meer waarom niet eigenlijk. Het is een klein, bijzonder gedicht van Housman dat gaat over een overleden vriend die een gruwelijke hekel aan de winterkou had. 

                                                                                                                          terug naar boven 

how do I love thee? let me count the ways - elizabeth barrett browning - 6 februari 2020

Een beroemd gedicht, lastig te vertalen. Nu is een sonnet sowieso geen sinecure vanwege de vormvereisten. En je moet steeds kleine besluiten nemen. Wil je precies het origineel volgen, inclusief kleine metrische afwijkingen? Volg je het rijmschema? Blijft de betekenis nog wel overeind zo? Etc.  

'How do I love thee? Let me count the ways' heeft als rijmschema; ABBA ABBA CDC CDC. Daarbij valt het volgende op.
In de eerste acht regels van het sonnet, het octaaf,  rijmen ways/grace/days/praise. Ways/days/praise als volrijm, met grace als klinkerrijm.
Het woordje Faith in de tweede regel van het sextet zou daar, eveneens als klinkerrijm, goed bij passen.
Maar omdat faith deel uitmaakt van het sextet moet het opgevat worden als een medeklinkerrijm in het rijtje: faith/breath/death. Zou je alleen naar breath/death kijken dan is daar sprake van volrijm.

Waar je qua rijmwoorden en rijmschema op uitkomt c.q. op uit kúnt komen, hangt ook af van de taal waarin je wilt vertalen. Rainer Maria Rilke, die het sonnet in het Duits vertaald heeft, houdt zich niet(kan zich niet houden aan) het omarmend rijm in het octaaf(ABBA ABBA), maar gebruikt de klanken wie/weit/sie/keit | stand/schein/rein/wandt. De ei-klank in beide kwatrijnen zorgt toch voor een verbinding. Bovendien komt die ei-klank terug in het sextet (zeit/seit/liebt | not/giebt/tod).
Rilke volgt strikt de jambische pentameter, op één plek na 'oder in Sonne' (antimetrie). In het origineel zit overigens ook antimetrie en wel direct in de eerste regel: 'HOW do i LOVE thee'.

Wie ich dich liebe? Laß mich zählen wie.

Wie ich dich liebe? Laß mich zählen wie.
Ich liebe dich so tief, so hoch, so weit,
als meine Seele blindlings reicht, wenn sie
ihr Dasein abfühlt und die Ewigkeit.

Ich liebe dich bis zu dem stillsten Stand,
den jeder Tag erreicht im Lampenschein
oder in Sonne. Frei, im Recht, und rein
wie jene, die vom Ruhm sich abgewandt.

Mit aller Leidenschaft der Leidenszeit
und mit der Kindheit Kraft, die fort war, seit
ich meine Heiligen nicht mehr geliebt.

Mit allem Lächeln, aller Tränennot
und allem Atem. Und wenn Gott es giebt,
will ich dich besser lieben nach dem Tod.

Rainer Maria Rilke (1908)

In mijn vertaling vormt dooft in het octaaf een klinkerrijm met hoog/oog/beoogt en geloof in het sextet een medeklinkerrijm met belieft/lief.

Tot slot:
Aan het begin van het sonnet direct een lastige passage '...when feeling out of sight for the ends of being and ideal grace'. Dat Barrett-Browning een diepgelovige vrouw was, zie je hierin terug. Wat ze precies bedoelt, is lastig goed in Nederlandse woorden te vatten. Verschillende interpretaties zijn mogeijk. Wel moet je de tweede helft van de derde regel en de vierde regel tezamen nemen.      

                                                                                                                                  terug naar boven 

SARA TEASDALE - 30 januari 2020

In april 2016 maakte ik kennis met de poëzie van Sara Teasdale. Ik was op zoek naar vrouwelijke sonnetteers en daar is zij er een van. Ze schreef ook sonnetten, maar haar andere korte gedichten vind ik zeker zo bijzonder.
Even wat achtergrondinformatie over haar.

Sara Teasdale (1884-1933) begon al jong met dichten en won op haar 34e met haar bekendste bundel Love Songs in 1918 de Columbia University Poetry Prize, een voorloper van de Pulitzer Prize for Poetry. In die bundel nam zij ook haar beste gedichten uit drie eerdere bundels op. 
De poëzie van Teasdale munt uit in klassieke eenvoud en pure intensiteit. De metrische kwaliteit van haar korte, persoonlijke gedichten is bijzonder; het maakt dat haar gedichten als liederen klinken. Ze vermeed de klassieke vorm van de jambische pentameter en varieerde en experimenteerde met metrum en ritme. Muzikaliteit is in haar gedichten bepalend. Ze noemde ze zelf 'songs'. Daarom is het zaak bij het vertalen hetzelfde ritme en metrum aan te houden als die van het originele gedicht.
Dat Sara Teasdale het zelf van belang achtte dat vertalers het originele metrum overnamen, blijkt o.m. uit haar vertaling van Heinrich Heine’s gedicht ‘Es war ein alter König’ die in The Potter’s Wheel vol. 1, 1905, nr. 3 werd opgenomen. Ze schreef erbij ‘Translation by E.T.T. [into the original metre]’.
  
Slechts enkele gedichten van Teasdale zijn eerder in het Nederlands vertaald en wel door de dichter Albert Verwey (1865-1937). Hij trof in The New Poetry, an anthology of twentieth century verse in English (1926) een paar gedichten van Sara Teasdale aan en besloot er zeven van te vertalen. Deze zeven gedichten en de begeleidende brief die Verwey aan Teasdale had willen sturen zijn in 1992 door zijn zoon Gerlof Verwey (1901-1999) gebundeld en uitgegeven. Daaronder o.m. het beroemde: ‘Let it be forgotten’.

                                                     Albert Verwey



Sara Teasdale groeide op in St. Louis, Missouri, in een welvarende familie. Zij raakte al op haar twintigste betrokken bij een groep jonge kunstenaars die zich The Potters noemden. In de jaren 1904 t/m 1907 gaven The Potters maandelijks een artistiek en literair tijdschrift uit: The Potter’s Wheel. Het tijdschrift werd met de hand geschreven en prachtig geïllustreerd.

                                                                               the potter's wheel


In haar jonge jaren reisde ze regelmatig af naar Chicago waar ze kennismaakte met Harriet Monroe die het tijdschrift Poetry uitgaf en een groep dichters om zich heen verzameld had. Daar ontmoette Sara Teasdale ook haar grote liefde, de dichter Vachel Lindsay. Zij trouwde echter in 1914 met de meer gefortuneerde zakenman Ernst Filsinger, een groot bewonderaar van haar werk, en verhuisde naar New York.
Na Teasdales eerste bundels Sonnets to Duse and other poems (1907), Helen of Troy, and Other Poems (1911) en Rivers to the Sea (1915) won ze met haar vierde bundel Love Songs in 1918 de Columbia University Poetry Prize. 
Haar groeiende populariteit zette Sara Teasdale in om andere vrouwelijke dichters meer onder de aandacht te brengen, onder meer door het samenstellen van de anthologie The Answering Voice: One Hundred Love Lyrics by Women (1917). Ze gaf daarmee blijk van haar feministische inslag. In het voorwoord bij dit boek schrijft ze: ‘I have tried to bring together in this book the most beautiful love-lyrics written in English by women since the middle of the last century [dit is sinds 1850]….. and I have avoided poems in which the poet dramatized a man’s feelings rather than her own’.
In 1920 verscheen de alom geroemde bundel Flame and Shadow; haar groei als dichter zou hierin tot uitdrukking komen. In 1926 Dark of the Moon en in 1930 Stars To-night.

Nadat zij zich van Ernst Filsinger liet scheiden, had Sara Teasdale weer contact met Vachel Lindsay, maar hij was inmiddels getrouwd en had kinderen. In 1931 werd die onmogelijke liefde Lindsay te veel en hij pleegde zelfmoord. Daarna leefde Sara in afzondering, haar gezondheid ging achteruit, depressiviteit speelde haar parten en in 1933 maakte ook zij een einde aan haar leven. Postuum verscheen later dat jaar Strange Victory.

                                                                                                                          terug naar boven 

we'll make hay while the sun shines - 29 januari 2020

1933 de film 'Going Hollywood' met Bing Crosby en Marin Davies, met daarin het liedje 'We'll make hay while the sun shines'. Lekker ouderwets.

                                                                                                                          terug naar boven 

the very thought of you - al bowlly & the ray noble orchestra - 26 januari 2020

Een songtekst van Ray Noble die ook de muziek schreef. Leuk nummer met veel binnenrijm en daardoor even lastiger. Ik had eerst iets met hoofd/beroofd/beloofd en verlangen/brandt/constant/want, maar vond toch nog iets mooiers na een nachtje slapen.
Heel precies kun je 'the very thought of you' trouwens niet vertaald krijgen, zodanig dat het ook ritmisch goed loopt.

                                                                                                                          terug naar boven 

into each life some rain must fall - ella fitzgerald & Bill Kenny & The Ink Spots - 25 januari 2020

Net als bij het vorige nummer (You always hurt the one you love) maar 2 coupletten die twee maal herhaald worden. Maar wel net even iets anders gezongen.
Gauw klaar zou je denken, máár er zit wel binnenrijm in. Hier in het tweede couplet: 'lose/blues/you', wat 'lui/wuiven/bui' is geworden.
Nog steeds uit The Singing Detective.

                                                                                                                          terug naar boven 

you always hurt the one you love - 24 januari 2020

Een super zoetsappige uitvoering van Pat Boone van dit nummer valt ook op you tube te vinden, maar die van The Mills Brothers is toch verreweg de leukste.

                                                                                                                          terug naar boven 

it's a lovely day tomorrow - 24 januari 2020

Voor altijd verbonden met Vera Lynn.
                                                                                                                          terug naar boven 

I get along without you very well - 22 januari 2020

Een songtekst gebaseerd op het gedicht 'Except sometimes' van Jane Brown Thompson. Hoagy Carmichael maakt er dit lied van en baseerde de muziek op een melodie van Chopin (Fantaisie Impromptu in C sharp minor, Op 66).
In "The Singing Detective" hoor je de uitvoering van Lew Stone & his Band, maar het is door vele anderen gezongen, o.m. Rosemary Clooney en Frank Sinatra.

Ik ontdekte dat Frans Halsema op die melodie een prachtig nummer heeft gezongen met een tekst die hij samen met Michel van der Plas heeft geschreven en waarin naar de originele tekst verwezen wordt. Mooi! 'Verdomde goed' heet het.
Ik heb 'gewoon' een vertaling gemaakt.

                                                                                                                          terug naar boven 

cruising down the river - 19 januari 2020

Van de "The Singing Detective". De leukste nummers ben ik aan het vertalen.
Deze is goed te gebruiken om alternatieve teksten op te verzinnen voor bijzondere gelegenheden. O.m. vanwege de lange intro op you tube, althans bij de versie van Paul Rich en the Lou Preager Orchestra. Er zijn ook andere uitvoeringen van te vinden.
Een zoete liedtekst, waarbij Dickinson weer van pas komt, in die zin dat halfrijm goed bruikbaar is omdat de klinkerklank voor het gehoor bepalend is.  Al blijft er iets 'raars' staan: 'the winds around all make a sound like softly falling rain'. Die gedachte is nou nog nooit bij me opgekomen, maar misschien moet ik die ervaring nog opdoen.
                                                                                                                          terug naar boven 

stevie wonder - I'll be loving you always - 17 januari 2020

De jaren 70. 'Songs in the Key of Life', grijs gedraaid die lp.
Nu liep ik 'I'll be loving you always' weer tegen het lijf. Een prachtig nummer. Van de tekst kon ik mij niet veel herinneren eigenlijk, slechts flarden. Alles bij elkaar een mooi verhaal.

                                                                                                                          terug naar boven 

blues in the night - 14 januari 2020

Ook bekend van "The Singing Detective". Wat een diep stemgeluid zeg, die Anne Shelton. Het nummer begint met een gek zinnetje: 'My mama done tol'me' , wat verderop qua klank bij dat 'hoo-wee' terugkomt, het geluid van de treinfluit. Dat lukt maar gedeeltelijk om dat in het Nederlands ook zo te krijgen.

Een aardige bijkomstigheid van de song is dat het een mannen - en een vrouwenuitvoering kent. In het eerste geval krijg je 'when I was in knee pants' en 'when I was in pigtails' voor de vrouwen.  'Son' wordt 'Hon'. 'A woman'll sweet talk' en 'A man's gonna sweet talk'  etc.

                                                                                                                          terug naar boven 

paper doll - 11 januari 2020

Weer zo'n oudje. Mede bekend van "The Singing Detective". Op you tube o.m. een uitvoering te zien van The Mills Brothers en Dean Martin, de laatstgenoemde enigszins aangeschoten lijkt het wel én met sigaret. Heerlijk swingend nummer, ook in het Nederlands: speelpop van papier.

                                                                                                                          terug naar boven 

it might as well be spring - doris day o.m. - 10 januari 2020

Zoekend naar nummers van Gus Kahn kwam ik terecht bij 'iets' van Oscar Hammerstein en Richard Rodgers. Bepaald ook niet de eersten de besten: 'It might as well be spring'. Luister naar de uitvoering van Doris Day! Wat een prachtige, heldere stem.

De -ing rijmen terugbrengen in het Nederlands is lastig. Bovendien hebben we zo onze eigen lente-uitdrukkingen. Wel leuk om die te gebruiken als het kan.  
Het zou lente kunnen zijn.

                                                                                                                          terug naar boven 

bing crosby & the andrew sisters - don't fence me in - 13 december 2019

Dit nummer werd me in herinning gebracht door de TV serie 'The Singing Detective'; ook al weer jaren geleden. Leuke muziek.
Het blijkt een soort cowbow-nummer te zijn. 'Hobbles' zijn zogenaamde kluisters waarmee je een paard kunt vastzetten door drie van zijn benen onderling te verbinden. Handig als je midden op de prairie bent.
Maar dat sfeertje met The Andrew Sisters: fantastisch!

                                                                                                                          terug naar boven 

billie holiday - god bless the child + it had to be you - 10 december 2019

Vind ik tussen mijn documenten twee al veel eerder gemaakte songtekstvertalingen. Vergeten op de website te zetten.
'God bless the child' van Billie Holiday & Arthur Herzog Jr., gezongen door Billie Holiday natuurlijk. En, 'It had to be you' met weer een prachtige songtekst van Gus Kahn. Isham Jones schreef de muziek.  
Toch ook goed te zingen in het Nederlands.

                                                                                                                          terug naar boven 

something - in een nieuw jasje - 26 september 2019

Gisteren waren in "De Wereld Draait Door" The Analogues. Fantastisch natuurlijk. En ook 'Something' werd gespeeld.
Toch maar eens even terugkijken naar mijn vertaling uit 2006. Ik was toen net begonnen met het vertalen van liedteksten en had als eerste, nummer 1 hits van The Beatles genomen.

Toen was ik behoorlijk tevreden met het resultaat, maar ik liet de 2e en 3e regel rijmen (zie hieronder) terwijl George Harrison subtiel rijmt met de 1e en de 3e regel:
moves|woos me - knows|shows me - en ook in het 3e couplet: knows|shows me. Dat is dan nu geworden: doet|koestert - gewoon|tonen - gewoon|tronen.
Ook zingt het allemaal nét even wat lekkerder als je zorgt voor klankovereenkomst met de originele rijmklanken. Zie hier dan de versie van vandaag.


(oude versie uit 2006):

Kijk hoe mooi zij zich beweegt
Vind je haar niet oogverblindend
Alles aan haar is opwindend
Ik kan niet meer zonder haar
Ik wil niet meer zonder haar

Kijk hoe lief ze naar me lacht
Ik kan geen ander meer beminnen
En dat weet ze diep van binnen
Ik kan niet meer zonder haar
Ik wil niet meer zonder haar

Gaat dat gevoel een leven mee?
Geen idee, geen idee
Kijk over onze schouders mee
Geen idee, geen idee

Kijk hoe zeker zij het weet
In mijn gedachten dringt ze binnen
Wijst me op de mooiste dingen
Ik kan niet meer zonder haar
Ik wil niet meer zonder haar

                                                                                                                          terug naar boven 

wisdom (it was ...) - sara teasdale - 24 september 2019

Al vertalend kom je toch weer nieuwe dingen tegen. "A score" blijkt een twintigtal te zijn, nou ja, om precies te zijn: "a group or set of twenty or about twenty". Dat wordt met 'zo'n tiental jaar' wel aardig geduid; in ieder geval is dat minder strikt dan 'een tiental jaar' zou ik denken. 
Gaat het gedicht over de lente? Dat is de vraag.

                                                                                                                          terug naar boven 

my cocoon tightens - colors tease - emily dickinson - 11 september 2019

Emily Dickinson ziet de vlinder voor zich die nog in zijn cocon zit en zich al voorstelt hoe het zal zijn om rond te vliegen. Zijn vleugels zijn nog niet goed ontwikkeld dus het moment is nog niet aangebroken om uit te breken, al voelt hij zich wel bekneld zitten en plagen de kleuren hem: wordt het geen tijd?
Ze probeert zich ook voor te stellen hoe een vlinder weet wanneer het moment daar is. Zouden er signalen en tips komen en zou hij die dan wel herkennen? En precies op dat ogenblik moet hij verrassen met zijn kleuren. Dat hij dan nog wat zal blunderen in het begin moet je hem maar niet kwalijk nemen.

Je kunt het ook zien als het proces van de ontluikende dichter. Ook: iemand die wil ontsnappen aan conventies e.d.

                                                                                                                          terug naar boven 

the fact that earth is heaven - emily dickinson - 9 september 2019

Een hemel op aarde. Zo simpel is het.


                                                                                                                          terug naar boven 

the butterfly upon the sky - emily dickinson - 7 september 2019

Halfrijm, Emily Dickinson gebruikte het veel. In dit gedicht name| home. Maar je zou zelfs ook pay als halfrijm bij sky kunnen voegen.
In ieder geval rijmen: sky|I|sigh. Uiteindelijk lukte het om dit via halfrijm terug te laten komen in het Nederlands.  


                                                                                                                          terug naar boven 

the largest fire ever known - emily dickinson - 5 september 2019

De zonsondergang als een enorme brand die elke dag weer woedt. Niemand maakt er melding van .......


                                                                                                                          terug naar boven 

the sky is low - the clouds are mean - emily dickinson - 4 september 2019

De natuur heeft ook wel eens een slechte dag, net als wij.
Soms kun je haar daarop betrappen. Een sacherijnig weertje zogezegd (chagrijnig mag ook). Een sneeuwvlokje dat aan het dubben is hoe ze haar weg zal vervolgen. Een klagende wind.  

                                                                                                                          terug naar boven 

nature rarer uses yellow - emily dickinson - 2 september 2019

De woordkunstnaar aan het werk.  Trocheïsch metrum dit keer (regels: 8-5-8-5).
Het gaat over de natuur, maar Emily Dickinson weet qua woordgebruik een link te leggen met 'uitgeven' en 'zuinig zijn'. Kijk maar: safe, spend, afford, prodigal (spending money or using resources freeley and recklessly), scantly, selectly.
Neem je weer meer afstand dan zie je zo'n zonsondergang voor je. En heel af en toe zie je 'm ook in het echt. 

                                                                                                                          terug naar boven 

the future never spoke - emily dickinson - 30 augustus 2019

Dit is weer een echt pareltje van Emily Dickinson. De toekomst biedt jou geen kans om ervoor weg te vluchten of een ander jouw toekomst te laten meemaken én je kunt je er niet op voorbereiden. Opeens IS het er gewoon, als het nu

                                                                                                                          terug naar boven 

this is the land the sunset washes - emily dickinson - 28 augustus 2019

Meestal dicht Emily Dickinson in de common meter, hymn meter of ballad meter, waarbij het metrum jambisch is: ta DUM ta DUM.  Slechts af en toe tref je een gedicht aan in een ander metrum, vaak dan: trochee (DUM ta DUM ta).

Máár,'This is the land the sunset washes' heeft een afwisselender ritme: dactylus en trochee gecombineerd: THIS is the LAND the SUN-set WA-shes / THESE are the BANKS of the YEL-low SEE.  Het overbrengen van zo'n ritme in de Nederlandse vertaling maakt vertalen extra leuk.
Emily Dickinson geeft een prachtige schets van een zonsondergang; je zíet het voor je.

Aan het ritme kun je zien dat de 1e en 2e regel van de 2e strofe eigenlijk als een geheel moeten worden beschouwd (ritme identiek aan 1e regel van de 1e strofe).

                                                                                                                          terug naar boven 

to fight aloud is very brave - emily dickinson - 26 augustus 2019

De cavalerie die maar blijft aanvallen, er komt geen eind aan. En niemand die het ziet. Of toch?

                                                                                                                          terug naar boven 

shall I take thee, the poet said - emily dickinson - 22 augustus 2019

Wikken en wegen met woorden. Daar gaat het bij dichten (en vertalen) om. EN, het allerbelangrijkste, over vondsten die zomaar uit de lucht lijken te komen vallen. Toch is dat niet zo. Pas na lang/langer doordenken van de woorden en hun mogelijke betekenis doet zich dat vaak pas voor. Wordt dat als het ware uitgelokt. 
Hier lijken de woorden gasten die op bezoek willen komen. Er zitten er in de hal te wachten. Komen ze nog aan de beurt? Of hebben ze definitief afgedaan.  

Toen ik naging of ik 'het overwogen woord' zou kunnen gebruiken, kwam ik terecht bij het archief van De Groene Amsterdammer. Op 19 juli 1924 verscheen in het blad onder de kop 'Krekelzangen' een lied van J.H. Speenhoff, getiteld 'Er tusschen uit' . Ook dát is leuk aan vertalen, al dwalend kom je op de gekste plekken.

Er tusschen uit

Kom, we gaan wat met vacantie,
Zei de Amsterdamsche Raad,
Na het maanden-lange werken
Kan zoo'n slippertje geen kwaad.
Dezen gaan wat naar de heide,
Genen naar het blanke strand ...
Rustig luieren en suffen,
Of wat spelen in het zand.
Zeker hebben ze het noodig
Na dien langen zittingtijd,
Raadslui zijn toch ook maar menschen
Met en zonder vroolijkheid.
Visschers, fietsers, tuffers, loopers,
Pootje-baajers en zoo voort,
Vindt men onder deze vrienden
Van het overwogen woord. -
Niet meer  stemmen, debatteeren ...
Geen gemier meer en geblok,
Maar met vrouw en kind naar buiten,
Weg de vulpen ... nu  de stok!
Weg de bleeke zitting-wangen
En het loome dito-oog,
Stoere, bruin-gebrande nekken,
Breed gebarend, hoofd omhoog.
Groote grut! Het is zoo fijn
Even Raadslid ... af .... te zijn.

J.H. Speenhoff

                                                                                                                          terug naar boven 

a charm invests a face - emily dickinson - 13 augustus 2019

Over dit gedicht is al heel wat af geschreven. In The New York Review of Books door Adrian Piper, door Helen Vendler, op The Prowling Bee, het blog van Susan Kornfeld, Preest. Genoeg te lezen en overwegen dus.

Ik zie Emily Dickinson vooral als een woordkunstenaar. Ze gebruikt in dit gedicht woorden als: charm, (di)spell, want, wat je de kant opstuurt van betovering (toverspreuk, betovering, en - met een beetje fantasie - toverstok; het verschil in uitspraak tussen wand met een d en want met een t is nauwelijks te horen).
Maar het kan ook gewoon charme zijn, bekoorlijkheid. Het gezicht wint aan bekoorlijkheid door de voile. Voor invest vond ik: provide or endow something with a particular quality or attribute. Ik moet dan aan 'verrijken' en '(op)sieren' denken.

Bij: behold, veil, peer, mesh, interview, image gaat het allemaal om kijken/zien.
Behold
: see or observe someone/something especially of remarkable or impressive nature.
Een veil/mesh onttrekt niet alleen een gezicht aan het zicht, het biedt de draagster (meestal een draagster) ook een zekere beschermlaag bij het kijken naar anderen (peer).
Interview wordt hier, denk ik, bedoeld als 'het elkaar in de ogen kunnen kijken'; echt dus als 'inter' en 'view'. Niet als het interview dat de journalist afneemt. In een Duitse vertaling van Gertrud Liepe wordt het: Anblick, wat het vrij precies weergeeft. Elkaar rechtstreeks aankijken.     Image: het totaalplaatje zou je kunnen zeggen.  Mooie definitie: a representation of the external form of a person or thing in art (Oxford Dictionary).

En dan woordengroepen met negatievere lading: dare not/fear/lest (niet durven, bang, angst), dispell, denies, annul (laten verdwijnen, ontkennen, nietig verklaren). Leuk weetje: deny betekende vroeger ook wel 'de toegang ontzeggen' - wel toepasselijk, denkend aan de voile.
En tot slot een positieve set: wishes, want, satisfies.

Imperfectly
is uiteindelijk toch het kernwoord van het gedicht. Enerzijds is het gezicht door de voile niet goed te zien, anderzijds verwijst het naar de onvolmaaktheid van het gezicht. Je zou zelfs nog kunnen denken aan een derde betekenis vanwege  beheld dat de associatie oplevert met 'aanbeden worden'; het gezicht wordt aanbeden om de verkeerde reden, vanwege de charme die de voile teweegbrengt  (mysterieuze verschijning). 

In een eerdere versie had ik eerst: "Gesierd door charme is / Een vaag te zien gezicht / Haar voile licht de vrouw niet op / Bang voor het volle licht".
'Het volle licht', omdat dat licht is dat onbelemmerd op iets schijnt en dit in dit kader, gezien de voile, mooi passend is, zij het dat het woord 'licht' niet in het origineel voorkomt. Het blijft dubben en afwegen.
Nu toch 'invests' een belangrijker plaats toegekend.  

                                                                                                                          terug naar boven 

aretha franklin - think - 19 juli 2019

Een paar dagen geleden liep Shirma Rouse de studio waar Leo Blokhuis een uitzending over North Sea Jazz maakte binnen en zong karaoke het nummer 'Think' van Aretha Franklin. Wat een heerlijk nummer is dat toch. Dus nu een poging het zo te vertalen dat het in het Nederlands óók klinkt. Liefst met klankovereenkomst met de Engelse versie. Dat voelt het beste.

Maar wat verzin je voor freedom? Letterlijk vertalen toch maar niet. Afhankelijk van je mood kwam ik op 'lieverd' of 'ziedend'. Zingt wel lekker.


                                                                                                                          terug naar boven 

zomerzinnen literatuur- en muziekfestival - Dwingeloo - 22 juni 2019

Tijdens het Zomerzinnen festival werd het boek Van Nijlande tot Heelal | From Nijlande to the Universe | Von Nijlande bis zum Weltall
gepresenteerd, met gedichten van de Drentse dichter Erik Harteveld vertaald in het Engels en Duits door Geert Nijland en uitgegeven door Het Drentse Boek. Baukje Bloemert van Huus van de Taol reikte het 1e exemplaar uit aan Erik Harteveld.
Ik heb met veel plezier aan de totstandkoming van de Engelse vertalingen meegewerkt.
Zie hier een impressie van het festival.

Het boek is in de boekhandel verkrijgbaar en via Het Drentse Boek.

Van Nijlande

                                                                                                                          terug naar boven 

Nederland Vertaalt 9: uitslag ENG-NED - 28 mei 2019

Nederland Vertaalt’, opgezet door Verstegen & Stigter in samenwerking met het Prins Bernhard Cultuurfonds, wil het belang van goed vertalen onderstrepen, zo lees ik op hun website. Hoe is het dan mogelijk dat de jury ENG-NED een liedtekstvertaling heeft bekroond waar fouten in staan vroeg ik me af.
Welk type fouten gemaakt is, wil ik u hieronder duidelijk maken. Als u kunt zingen, zing dan mee op de melodie van ‘Lucy in the sky with diamonds’.
 
Wij en het Prins Bernhard Cultuurfonds
 
Om het publiek het belang te doen inzien
Van hoe je een song – goed ritmisch vertaalt
Organiseerden Verstegen & Stigter
Een wedstrijd waarvoor werd bepaald
 
Handhaaf het metrum en wees effectief
Net als het origineel
Let op het rijmschema, zingbaarheid is
Van belang
 
Wij en het Prins Bernhard Cultuurfonds
Wij en het Prins Bernhard Cultuurfonds
Wij en het Prins Bernhard Cultuurfonds
Ah ….. ah……
 
Alle vertalingen worden beoordeeld
Door vakjury’s die wij benoemen per taal
Lennon/McCartney, het zijn specialisten
De klemtoon die is cruciaal
 
Is elke inzending dactylus-‘proof’
Let op het metrum, maar nee
Engels is anders dan Nederlands, da’s
Van belang
Let dus extra op de accenten
Let dus extra op de accenten
Let dus extra op de accenten
Ah  ….. ah
 
‘Tangerine’, ‘cellophane’, ‘marmalade’ zijn van
Zichzelf al een dactylus, lekker brutaal
Maar mandarijn, cellofaan, marmelade
Gaan met het accent aan de haal
 
Maar gelukkig leer je van fouten
Maar gelukkig leer je van fouten
Maar gelukkig leer je van fouten
Ah  …… ah

Wie had dan wel moeten winnen? Pleuni Depmann, zonder enige twijfel. Een foutloze vertaling, slechts één opmaatje, mooie vondsten. Dat zij naast tekstdichter ook muzikant is, verbaast me niks.
Dat de jury vergeten is te vermelden dat 'Lucy in the sky with diamonds' een schitterend voorbeeld is van een lied vol dactylen (die in de vertaling gehonoreerd moeten worden natuurlijk) vind ik heel bijzonder.

                                                                                                                          terug naar boven 

lucy in the sky with diamonds - 11 april 2019

Reuze nieuwsgierig naar de genomineerde vertalingen van de vertaalwedstrijd Nederland Vertaalt 9! Voor Engels - Nederlands stond 'Lucy in the sky with diamonds' op het programma.

Een prachtige dactylus-opgave, wat mogelijkheden biedt om lange woorden/woordcombinaties te gebruiken die op zichzelf al een dactylus vormen. John Lennon en Paul McCartney hebben dat ook gedaan: TANgerine TREES, MARmalade SKIES, SOMEbody, (ka)LEIdoscope, CELlophane, TOwering, ROCKing horse, MARSHmellow, Everyone, (in)CREdible, NEWSpaper, PLASticine, LOOking glass en SUDdenly. Wel 14 keer!! Dat zie je pas goed als je met het lied aan de slag gaat. Fantastisch gewoonweg.

Bij mij is dat geworden: mandaRIJNbomen, VRUCHtengeLEI, ROEpende, caleidoSCOpisch fesTIJN, GEELgroene, GLANScelloFAAN, TOrenen, stroomAFwaarts tot, HOBbelpaardLIEden, IEdereen en KRANtenpaPIER. Kortom: baas boven baas. Niet te overtreffen die Lennon & McCartney.

Lastig bij het vertalen is ook nog dat in het Engels bepaalde woorden een ander accent hebben dan in het Nederlands, zoals 'CELlophane' (het accent op de eerste lettergreep), maar wij zeggen 'celloFAAN', met het accent op de laatste lettergreep.
Ongeveer hetzelfde doet zich voor bij 'NEWSpaper', want in het Nederlands komt het accent dan op de tweede lettergreep: 'paPIER(en)'. Ik zag een mooie vondst voor de 'newspaper taxi's': taxi's gevouwen van krantenpapier. Kijk, dát zingt nog eens lekker.

Het lastigste woord is natuurlijk 'caLEIdoscope'. In het Nederlands komt het accent op de laatste lettergreep: 'caleidoSCOOP'. Maar als je het woord 'caleidoSCOpisch' al zingend gebruikt komt er vanzelf ook op de eerste lettergreep een, zij het lichter, accent.

Mooie titelvertaalvondsten: 'Lucy twinkelt blij aan de hemel' en 'Lucy in de zilveren hemel'. Bij de eerste is er ook nog klankovereenkomst met 'Lucy in the sky'. Als je meezingt met het origineel vind ik dat altijd wel aardig. Vandaar 'Lucy kom bij mij vanavond', maar de hemel is dan ver te zoeken, zo ook de diamanten.  

                                                                                                                          terug naar boven 

shall I compare thee to a summer's day? - shakespeare - 13 februari 2019

Sonnet 18 is een van de bekendste sonnetten van Shakespeare.  Zal ik je met een zomerdag vergelijken? Eigenlijk, zo vertaald, een lettergreepje te veel, maar als je het gewoon uitspreekt, valt die lettergreep in feite weg. Toch eens gekeken of het ook anders kan, zoals zovelen al voor mij hebben gedaan. Kijk hier maar eens. En natuurlijk allerlei versies op de site van Frans Lekens.

Máár, ongetwijfeld de mooiste vertalingen van Shakespeare's sonnetten zijn gemaakt door Arie van der Krogt. Die soepele taal! Prachtig. Hij is niet alleen tekstdichter, maar ook liedjeszanger en misschien komt het daardoor. Ze zijn uitgegeven door Ad. Donker en hier verkrijgbaar.   

                                                                                                                          terug naar boven 

weer eens een dickinson: beauty be not caused it is - 10 februari 2019

Echte schoonheid moet je niet najagen, die is er gewoon. Innerlijke schoonheid die alles overstijgt. Aan kreukels gladstrijken hoef je niet te beginnen. Denk maar aan de wind en de weide.

Het metrum: trocheeën. Waarom de vierde regel los staat? Geen idee.
Ik las in het blog "Emily every day" de veronderstelling dat in de tweede strofe de laatste drie regels rijmen ("Look at that cheeky last stanza, rhyming the last three lines and leaving the first one out there, hanging in the empty air with no rhyme of its own. Lonely line"), maar dat is niet juist. "Thro' it / do it" rijmt. Maar op "see to it" rijmt bijvoorbeeld "drink some tea with it". 


                                                                                                                        
 
terug naar boven 

doubt - sara teasdale - 25 januari 2019

Ja, wat doe je dáár tegen? Als een ziel je verraadt?

                                                                                                                        
 
terug naar boven 

faults - sara teasdale - 22 januari 2019

Liefde tegen alles bestand. Hoeveel kwaad men ook spreekt. Houden van elke fout.

                                                                                                                        
 
terug naar boven 

houses of dreams - sara teasdale   - 16 januari 2019

Is het een verwijt? Zozeer door iemand worden ingenomen dat er zelfs geen plaats meer is om te dromen? Je zou het haast denken. Ware het niet dat verderop beweerd wordt dat alle dromen zijn uitgekomen. Wat wil je nog meer? Maar toch blijft het een beetje een gedicht vol tegenstrijdigheden.

In het metrum worden jambes afgewisseld met anapesten. Eerst meende ik ook trocheeën te ontwaren, maar dat klopt bij nader inzien toch niet.

                                                                                                                        
 
terug naar boven 

sara teasdale: after love | because   - 14 januari 2019

"After love" gaat over verdwenen magie.

"Because"  geschreven begin 20e eeuw, maar je zou de vrouwen de kost moeten geven voor wie het in dit gedicht beschrevene begin 21e eeuw nog iets ongekends zal zijn....

                                                                                                                        
 
terug naar boven 

pain - sara teasdale - 12 januari 2019

Aan huis gekluisterd door de pijn.

                                                                                                                        
 
terug naar boven 

in the metropolitan museum - sara teasdale - 11 januari 2019

In elkaar opgaand in het museum.
                                                                                                                              terug naar boven 

swans - sara teasdale - 9 januari 2019

Je ziet ze zitten bij het meertje. Wat is er gebeurd? IS er wat gebeurd? 
Zwanen.

                                                                                                                              terug naar boven 

the kiss - sara teasdale - 8 januari 2019

Weer zo'n gedicht dat op het eerste gezicht pure sentimentaliteit lijkt te betreffen. Toch is het beeld van de tedere regen en de kussende wind meer dan dat.

Teasdale vond de vorm waarin ze haar gedichten goot zeker zo belangrijk als de inhoud. In het gedicht valt op dat de niet rijmende regels 1 en 3 in elke strofe eindigen met een onbeklemtoonde lettergreep; de rijmende regels 2 en 4 hebben het gebruikelijke mannelijk eindrijm. De eerste drie regels van elke strofe zijn jambische pentameters (vijfvoeters), de 4e regel is verkort tot 4 resp. 6 lettergrepen. De laatste regel heeft bovendien een afwijkend metrum (anapest).
Ook aardig wat alliteratie in het gedicht (come, can, care | sought, sea, sent | surged, singing, south | swift, sweet, shining | sealed, sseal, safe).
   
"De kus"
                                                                                                                              terug naar boven 

young love - sara teasdale - 24 december 2018

Bij het vertalen van dit gedicht van Sara Teasdale moest ik denken aan de woorden van Carel Peeters toen hij Edna St. Vincent Millay en Sara Teasdale vergeleek (VN: Edna Millay, de kaars die aan twee kanten brandt - 2016). "Millay stond dichterbij het 'masculiene stoïcisme'  van Thomas Hardy en E.A. Housman dan bij de sentimentele hartenbrekers-poëzie van een in die tijd bekende dichteres als Sara Teasdale."
"Young love" voldoet aardig aan die laatste typering.

Anderzijds, het beeld van de zee die de naam van de geliefde die in het zand is geschreven wegspoelt, zien we ook bij Edmund Spenser (1552-1599) in het beroemde sonnet 75 "One day I wrote her name upon the strand". En het beeld van jaloers zijn op de spullen die wél bij de geliefde in de buurt zijn, gebruikte Emily Dickinson's ook al in  "I envy seas whereon he rides" en komt vast bij meer dichters voor.

"Young love" is in een jambisch metrum geschreven, vier regels per strofe, maar deel IV en VIII wijken af: beide delen hebben 9 regels en deel IV kent bovendien een trocheïsch metrum. 
                                                                                                                              terug naar boven 

it is not a word - sara teasdale - 10 december 2018

 Het gaat niet om wat er gezegd is. Was het maar zo, zou je haast denken. Het staat los van wat er nu is. Het zit 'm in de herinneringen. Dat wat je probeert te vergeten.

                                                                                                                              terug naar boven 

only in sleep - sara teasdale - 2 december 2018

Spelende kinderen in je slaap zien. Alleen dan. En geldt dat ook voor hen

                                                                                                                              terug naar boven 

I would live in your love - sara teasdale - 30 november 2018

Een dansende anapest. Vrolijk van de liefde, en zelfs meer dan dat.

                                                                                                                              terug naar boven 

change - sara teasdale - 30 november 2018

Toen en nu. Verandering, maar niet opeens.
                                                                                                                              terug naar boven 

alone - sara teasdale - 29 november 2018

Een treurig gedicht. Wat rest: de trotse geest. Gelukkig maar.

                                                                                                                              terug naar boven 

lessons - sara teasdale - 15 november 2018

Leren op jezelf te vertrouwen is de belangrijkste les die er te leren valt. Zoek geen hulp bij anderen lijkt de boodschap te zijn. Ze worden vergeleken met wuivend riet (dat ook maar een beetje meedeint met de wind?) en een eenzame den (die niet veel schaduw biedt).
Je moet zelf zien om te gaan met pijn en verdriet en voluit durven genieten van plezier. Wél doen allemaal, anders is het voor niets geweest.
Zijn dat de lessen?  
                                                                                                                              terug naar boven 
 
the answer - sara teasdale - 2 november 2018

Dit gedicht is ook te vinden in het bundeltje met door Albert Verwey vertaalde liederen van Sara Teasdale.
Blijdschap is het centrale thema of beter gezegd zag Sara als het centrale thema in haar leven. Ze schreef er ook andere gedichten over, zoals "Joy" en "To joy".
                                                                                                                              terug naar boven 

in Flanders fields - john mccrae - 10 oktober 2018

In een oud nummer van Filter, een tijdschrift over vertalen, kwam ik de - bijzonder vrjie - vertaling van Hugo Claus tegen van "In Flanders fields" van John McCrae. Zoekend naar andere vertalingen trof ik op internet een interessant artikel van Willy Vandeweghe en Lidia Rura aan waarin diverse vertalingen van dit gedicht geanalyseerd worden naar getrouwheid qua vorm en inhoud. Boeiende leesstof.

Dan zelf ook een poging gewaagd om dit beroemde gedicht in het Nederlands vertaald te krijgen. Het is in een heldere, eigenlijk vrij eenvoudige taal geschreven. De klaproos staat centraal. Opvallend vind ik de oproep om het vechten voort te zetten, ondanks al het leed en alle gesneuvelden. Opdat het niet voor niets zal zijn geweest?
Ontroerend dat zelfs op het slagveld je de vogels hoort, de warmte voelt, het zonlicht ziet en de liefde ervaart. In 't Vlaamse land.

                                                                                                                              terug naar boven 

come on to me - paul mccartney - 17 juli 2018

Achterop de NRC van donderdag 12 juli jl. stond een oproep aan de lezers om het refrein van de nieuwe single van Paul McCartney "Come on to me" in het Nederlands te vertalen. Het refrein van dit nummer is, net als het hele nummer trouwens, subtiel opgebouwd. Je moet er dus wel de volledige tekst van het nummer bijhalen om het eer aan te doen. En dan zie je dat het een schitterend verhaal is met geraffineerde nuances. Daarnaast is de muziek fantastisch. Waarom het hier nog geen hit is geworden, is me een raadsel. Dat komt nog wel. 

Maar nu in het Nederlands en zo dat het zingbaar is en dat je een zaal vol dansende mensen voor je ziet die het refrein meezingen.  "Did you come on to me, will I come on to you / If you come on to me, will I come on  to you". Daar begint het mee. En dan: "If you come on to me, will I come on to you? If you come on to me, will I come on to you?", om te besluiten met: "If you come on to me, then I'll come on to you / If you come on to me, then I'll come on to you".  "Zo'n zin in mij" heb ik van "Come on to me" gemaakt. 

                                                                                                                              terug naar boven 

no rack can torture me - emily dickinson - 14 juni 2018 / 22 januari 2019

Wat een gedicht!
Naar aanleiding van een bespreking van dit gedicht door Susan Kornfeld op haar "The Prowling Bee"- blog heb ik het zelf ook nog weer eens opnieuw bestudeerd. Lichaam en ziel is het onderwerp, zoveel is duidelijk, maar dan...
Mede door discussies met Geert Nijland hierover, kwam ik tot het volgende.

Wat bedoelt Dickinson met "Behind this mortal bone / There knits a bolder one" in de 1e strofe? Een nieuw been? Dat zou gek zijn. Hoewel het verderop wel over 'two bodies' gaat. Zie verderop.

Kijken naar de woorden die Dickinson gebruikt, levert soms nieuwe inzichten op, zo ook nu. 'To knit' betekent o.m. unite or cause to unite (verenigen, zich verbinden). 'To bind' = o.m. cause people to feel united (alweer 'unite'). Met het 'bind one' in de 2e strofe zou zelfs bedoeld kunnen zijn: gebonden worden/je gebonden weten aan de conventies in de gemeenschap waar je leeft. En 'body' staat ook voor: the main or central part of something. 

Én ik bedacht dat je de eerste twee strofes misschien als een geheel moet lezen. Dus dóórlezen na de 4e regel. Dan komen die zaag en dat kromzwaard minder 'uit de lucht vallen'.  "....... a bolder one [that] you cannot prick with saw, nor pierce with scimitar".
Met dit in het achterhoofd kun je wellicht zeggen dat Dickinson een ontwikkeling beschrijft: achter het (sterfelijke) been ontstaat iets (wordt ontdekt) dat er één mee is, maar dat niet beschadigd kan worden door zagen en wat dies meer zij. Je bewust worden van de vrijheid van de ziel/geest.

"Two bodies - therefore be": als je 'body' als entiteit ziet, als iets dat centraal staat, dan constateert Dickinson in die 2e strofe misschien gewoon dat er twee entiteiten zijn, twee (onder-)delen. Eén deel is/zit vast, kan niet weg en het andere deel  wel, dat is vrij, kan wegvluchten, wegvliegen, zich losmaken.

In de 3e strofe zegt Dickinson dat dat wegvliegen echt niet makkelijk is. Ook al denken we dat een adelaar dat wel eventjes doet. Nee, voor hem is het zeker niet makkelijk, maar hij doet het toch. Bemoedigende woorden eigenlijk. (Overigens het tegenovergestelde van wat Susan Kornfeld zegt: "it can simply fly away" - nee, zo simpel is het niet).
En voor de mens geldt dan nog (die heeft een voordeel: het bewustzijn) dat hij zelf alleen zijn eigen vijand is. Is hij zich eenmaal bewust van de kracht van zijn ziel/geest, dan kan hij zelfs in gevangenschap vrij zijn, maar zich ook vrij maken van de ketens van conventies, de ketens waarin anderen hem (zijn lichaam) gevangen proberen te houden. Hij kan zelfs kiezen voor gevangenschap (Dickinson's zelfverkozen kloosterleven) en toch vrij zijn. Zich vrij voelen.

Blijf ik toch nog zitten met dat kromzwaard en die zaag en de woorden 'prick' en 'pierce'. Waarom gebruikt Dickinson niet gewoon 'cut with saw' en 'stab with scimitar'? Verder zoekend naar 'pricks' kom ik erachter dat 'pricks of conscience'(lang leve Kramers' Engels woordenboek)
gewetensknagingen of gewetenswroeging betekent. Misschien te ver gezocht, maar toch een aardig detail. Wie weet wilde ze wel iets met 'pricks of conscience' doen in dit gedicht - zou prima passen - maar bleef alleen 'pricks' over en combineerde ze dat met 'pierce' vanwege de alliteratie?
Volstrekt onbewezen stelling natuurlijk, maar wel leuk.

Tot slot: het metrum: een simpele jambische trimeter (drievoeter); met in regel 11, 12, 14 en 16 slechts twee versvoeten.
 
                                                                                                                              terug naar boven 

a december day - sara teasdale - 31 mei 2018

In mei iets over december.
Wat de vorm van het gedicht betreft: Teasdale speelt met de jambe en brengt accenten aan in het gedicht, onder meer door de eerste onbeklemtoonde lettergreep te laten vervallen (regel 1 en 3) en anapesten erin te weven (regel 3).
Met op het eind twee maal een mooie dactylus. Lastig dat 'filigree' als woord zelf een dactylus is, maar ons 'filigraan' nou net weer niet. Blijkt 'filigraanachtig' ook een keurig woord te zijn met de klemtoon precies in het midden. Het past, maar toch jammer dat die g geen f is. 

                                                                                                                              terug naar boven 

I shall not care - sara teasdale - 30 mei 2018

Vergelijk dit gedicht van Teasdale eens met het beroemde 'When I am dead my dearest' van Christina Rossetti en Edna St. Vincent Millay's
'If I should learn in some quite casual way'.

Zo relativerend als Rossetti is met haar "And if thou wilt, remember / And if thou wilt, forget", zo vol verwijt is Teasdale. En in Millay's sonnet wordt ze overrompeld in de trein.

Nog los van de inhoud is 'I shall not care' een bijzonder gedicht qua vorm. Twee vierregelige strofes die beide opgebouwd zijn met het volgende aantal lettergrepen: 11|6|11|4. Ze gebruikt vier begrippen twee maal: 'rain', 'lean/bend', 'peace' en '-hearted'. Opzettelijk?    

                                                                                                                              terug naar boven 

may - sara teasdale - 24 mei 2018

Dit gedicht van Teasdale doet me een beetje aan "Alms" van Edna St. Vincent Millay denken, met die mooie regel erin: "but it is winter with your love". Sara Teasdale spreekt over haarzelf in winterse termen: "I go a wintry way". En niet voor niks, zo blijkt.

                                                                                                                              terug naar boven 

my heart is heavy - sara teasdale - 23 mei 2018

"My songs do not belong to me" aldus Sara Teasdale in dit gedicht. Zoals ze in het vorige gedicht 'What do I care' zei "It is my heart that makes my songs, not I". Wat zou ze precies bedoelen?

Als ik geneigd ben die vraag te beantwoorden moet ik sinds kort denken aan deze fantastische regel die ik onlangs aantrof op een weblog getiteld 'The Playful Art of Poetry':  "explaining a poem is like explaining a joke : it is allowed, provided one doesn’t".  Of deze uitspraak van Klaas Alberts - het is zijn weblog -  zelf is? Of vrij naar E.B. White die al eens iets soortgelijks zei over waarom je een grap niet moet uitleggen. Geen idee, maar leuk is de uitspraak wel.

Mooi, klein vers weer.

Ook aangetroffen in het bundeltje met Teasdale-vertalingen van Albert Verwey.

                                                                                                                              terug naar boven 

what do I care - sara teasdale - 19 mei 2018

Sara Teasdale maakt in "What do I care" op een levendige manier gebruik van anapesten, afgewisseld met jambes. Als je het effect vergelijkt met Lord Byron's "The destruction of Sennacherib" dan hoor je goed het verschil. Minder monotoon.
"For they are a fragrance and I am a flint and a fire". (– / | – – / | – – / | – – / | – – / (–) . De laatste onbeklemtoonde lettergreep krijg je alleen maar als je "fire" als tweelettergrepig uitspreekt.

"What do I care" vond ik ook in het bundeltje met Teasdale-vertalingen van Albert Verwey.

                                                                                                                              terug naar boven 

let it be forgotten - sara teasdale - 18 mei 2018

Albert Verwey, zo ontdekte ik, heeft liederen van Sara Teasdale vertaald. Daar was ik erg nieuwsgierig naar. Benieuwd welke gedichten het zouden zijn en hoe ze vertaald zijn. Het zijn er zeven in dat kleine bundeltje dat in 1992 ter gelegenheid van de 91e verjaardag van Gerlof Verwey is uitgegeven en het worden hertalingen genoemd, 'naar Sara Teasdale'.  
Het eerste lied/gedicht is "Let it be forgotten". Dat is in mijn vertaling "Dat het wordt vergeten" geworden. De vertaling is iets zangeriger dan die van Verwey. 

                                                                                                                              terug naar boven 

barter - sara teasdale - 16 mei 2018

Het metrum van Sara Teasdale's gedicht "Barter" is intrigerend. De eerste twee strofen zien er trocheïsch uit. In de vijfde en elfde regel wordt aan het begin van de regel weliswaar een onbeklemtoonde lettergreep toegevoegd: "and", maar de trochee overheerst.  Een trocheïsche tetrameter zou je kunnen concluderen (vier beklemtoonde lettergrepen/accenten). Zij het een catalectische: de laatste onbeklemtoonde lettergreep ontbreekt. Schematisch: / - / - / - /
In de derde regel krijgen er zelfs drie lettergrepen een accent: "Blue waves whitened". En datzelfde verschijnsel doet zich in de vijftiende regel voor: "one white singing".

Maar, de derde strofe bestaat voornamelijk uit jambische versregels. Met in regel 14 (tweede regel van strofe 3) een antimetrie: buy it and never (/ - - / -). Over de intonatie van de laatste regel kun je nog discussiëren overigens.
Dat zou tot de conclusie kunnen leiden dat het toch een jambische tetrameter betreft waarbij in sommige regels (heel wat in de eerste twee strofen) de eerste onbeklemtoonde lettergreep ontbreekt. De Engelsen noemen dat een "headless iambic tetrameter" en die ziet er schematisch zo uit: / - / - / - / ; inderdaad net als de catalectische trocheïsche tetrameter.
Nog eens bij SHMOOP gekeken en daar luidt de conclusie: een jambische tetrameter waarbij in enkele regels de onbeklemtoonde 1e lettergreep ontbreekt.

Bij W.H. Auden's gedicht 'Lullaby", waarvan hieronder alleen de eerste strofe, doet zich iets dergelijks voor, maar hier is sprake van een écht trocheïsch metrum. In de zevende regel wordt het woordje "but" vooraan ingevoegd ter afwisseling. Maar dit is een duidelijker geval van een trocheïsche tetrameter (catalectisch = de laatste onbeklemtoonde lettergreep ontbreekt). 

Lay your sleeping head, my love,
Human on my faithless arm;
Time and fevers burn away
Individual beauty from
Thoughtful children, and the grave
Proves the child ephemeral:
But in my arms till break of day
Let the living creature lie,
Mortal, guilty, but to me
The entirely beautiful.

Zo ook bij het gedicht 'Sorrow" van  Edna St. Vincent Millay. Daar wordt de trocheïsche tetrameter afgewisseld met een trocheïsche trimeter; beide catalectisch.

In wezen doet het er niet toe welke naam je eraan geeft. Het gaat erom dat Sara Teasdale erin slaagt een mooi ritmisch vers te creëren, juist door die afwisselingen.
                                                                                                                              terug naar boven 


the destruction of Sennacherib - lord byron - 19 april 2018

Een mooi voorbeeld van een gedicht dat de anapest als metrum heeft is "The destruction of Sennacherib" van Lord Byron. Her en der afgewisseld met een sporadische jambe aan het begin van een regel. Een strijdlustig gedicht dat door de tamelijk strict gevolgde anapest nogal een dreun wordt. 

                                                                                                                              terug naar boven 

blazing in  gold and quenching in purple - emily dickinson - 30 januari 2018

Een deinend gedicht wat goed past bij het beeld van de zon als jongleur die van alles met de dag doet. De boel in beweging zet.
Het metrum: dactylen gecombineerd met trocheeën.

In de regels "Touching the roof and tinting the barn / Kissing its bonnet to the meadow" wordt met 'kissing' niet 'kussen' bedoeld volgens mij, maar het rakelings ergens langs scheren. De zon doet de schuur van kleur veranderen en scheert langs haar dak. (Op daken van schuren staat soms een "cupola" voor de ventilatie; die vorm lijkt erg op een "bonnet"). 


                                                                                                                              terug naar boven 

the red blaze is the morning - emily dickinson - 30 januari 2018

"The Red, the Violet en the Yellow" die voor de vroege morgen, de middag en de zonsondergang staan.

Alhoewel het gedicht uit twee strofen bestaat, lijkt - op het eerste gezicht - de 4e regel van de 1e strofe door te lopen in de 1e regel van de 2e strofe: "And after that is none / But Miles of Sparks - at evening -" .  'None but' betekent 'only' oftewel 'niets dan'.  Vertaald:  'En daarna is er niets / Dan mijlenverre vonken'. Het punt is echter dat je in dat geval 'revealing' zou verwachten en dat staat er niet. Toch maar 'maar' aanhouden dus.
De sterren in de nacht als vonken afkomstig van het vuur dat overdag brandde.


Meer toelichting volgt. Op 1-2-2018 tóch weer andere versie opgenomen.

                                                                                                                              terug naar boven 

somewhat, to hope for - emily dickinson - 18 november 2017

Zolang je nog maar iets te hopen hebt en zolang je maar weet dat de pijn eindig is valt het allemaal nog wel mee.

Twee maal drie regeltjes die qua vorm op elkaar lijken. Zelfs 'capital' en 'terminable' lijken op elkaar afgestemd te zijn. En zeker het -or, -ar, -air van de eerste strofe (en het - ur in de tweede strofe wellicht ook). Om daar in het Nederlands een beetje bij in de buurt te komen is nog niet zo simpel.

Het 'capital' in de eerste strofe is gebruikt in de betekenis van 'highly important/principal'.

                                                                                                                              terug naar boven 

I reason, earth is short - emily dickinson - 6 oktober 2017

Een bijzonder gedicht van Dickinson, vooral vanwege de laatste regel van elke strofe: "But what of that?" Niks voor haar zoveel onverschilligheid. IS het onverschilligheid? Als je naar de eerste regels van de strofen kijkt, dan staat er steeds: "I reason". Ze heeft iets beredeneerd en is tot weloverwogen conclusies gekomen. Maar wat is ze ermee opgeschoten? Heeft het zin gehad dat doordenken van het leven en de dood? Dóet het er iets toe? Wat kúnnen we ermee met dergelijke constateringen?

Mijn eerste ingeving was 'maar zeg nou zelf'. Om vervolgens toch allerlei andere mogelijkheden te gaan proberen. Wat komt het dichtste bij? "Maar wat dan nog" zoals Lucienne Stassaert en Louise van Santen schrijven, komt mij als te onverschillig voor. Paul Celan, een Duitse vertaler, maakt het nog bonter met "Ja und". Peter Verstegen komt veel meer in de richting met "Maar, maakt het uit? " Daarin zit ook het aspect besloten: dat wetende wat ik nu doordacht hebt, wat voegt dat toe? Ik wilde in de vertaling meer de kant op van 'wat moet je d'r mee?', 'wat kan mijn reactie zijn?', 'maakt dat alles anders?' Dus meer machteloosheid tot uitdrukking proberen te brengen dan onverschilligheid.  

Nog weer verder denkend begon ik me af te vragen of in het verschil tussen de eerste twee strofen en de laatste de oplossing niet verscholen kon liggen. Het in de hemel gebodene zou het kwaad dat ons op aarde is geschied, moeten goedmaken (zie ook: Romeinen 8:18 - bij Dickinson ongetwijfeld bekend). Daarom wijkt in mijn vertaling de laatste regel van de derde strofe af van die van de eerste twee strofen. 

"I reason" is al net zo lastig. Het is méér dan denken. Beargumenteerd tot een conclusie komen, maar zie dat maar eens in zo'n kort regeltje te vervatten. Van: ' 't Staat vast' naar ' 't Is waar', naar ' 'k Begrijp' tot uiteindelijk: 'Dus ja', wat je in gesprek met jezelf en eventuele anderen concluderend zou kunnen zeggen.

                                                                                                                              terug naar boven 

that love is all there is - emily dickinson - 28 september 2017

Het bewijs is weer eens geleverd: hoe korter het gedicht, des te lastiger is het er een goede vertaling van te maken. Een versie of 11, 12 passeerden de revue en steeds was het net niet naar mijn zin. 'Wie weet van liefde heeft / Weet, 't komt op liefde aan'  heeft als aardigheidje dat er net als in het origineel twee maal hetzelfde woord in de eerste twee regels voorkomt, maar het klinkt niet zo soepel.

De kernzin: 'Het komt op liefde aan' komt zo ook niet goed uit de verf, terwijl dat juist belangrijk is: we weten dat het uiteindelijk om de liefde gaat. Ik merkte achteraf dat Leo Vroman in het gedicht 'God en godin' ook de woorden 'het komt op liefde aan' gebruikt heeft. Wat ook zou kunnen voor 'That love is all there is' is: 'Dat alles erom draait' (Van liefde weten wij / Dat alles erom draait). Dat zoeken naar een alternatief voor 'Dat liefde alles is' , waar Willem Wilmink en Jan Eijkelboom voor kozen, komt voort uit het gevoel dat dat niet precies genoeg is, al past het ritmisch uitstekend. Ivo van Strijtems 'Dat er slechts liefde is' komt er dichterbij, maar heeft als nadeel dat het wat negatief klinkt. 
Kortom: dubben, dubben, dubben.

'Het is genoeg, liefst is de last / Te dragen als het kan'. Simpel en eenvoudig, maar er zit nét onvoldoende in verwerkt dat de last het liefst moet zijn afgepast op de drager. Wat voor de een te doen is, is voor de ander niet te verdragen. Ik denk althans dat Emily Dickinson het zo bedoeld heeft.

Over het woord 'groove' en wat dat zou betekenen is heel wat afgeschreven. Ik las het volgende hier: “In 1853 the first tram with grooved rails commenced operation in the Broadway Avenue of New York". 

Het was een uitvinding van ene Alphonse Loubat. Zou het niet heel goed mogelijk zijn dat Dickinson hierover had gelezen in de krant en zo het woord “groove” gebruikte, als rails waarop vracht vervoerd kan worden? 
En in Marriam-Webster vind ik: "a situation suited to one's abilities or interests". Dat lijkt ook goed aan te sluiten.
Uiteindelijk moet het 'proportioned' uit de verf komen in de vertaling.

                                                                                                                              terug naar boven 

forever is composed of nows - emily dickinson - 26 september 2017

Dit gedicht van Dickinson laat je als vertaler aan de slag gaan met begrippen als 'forever', 'everlasting', 'eternal', 'infiniteness' e.d. Ik ben geneigd 'forever' te koppelen aan een mensenleven en uit te gaan van definities als 'an extremely long time', 'continually', 'for all future time'. Bij dat laatste kom je al dicht bij oneindigheid uit, maar 'forever' komt mij niet voor als 'endless'.
Ik heb het idee dat Dickinson 'infiniteness' juist wil afzetten tegen het uit 'nu's' opgebouwde 'voor altijd.' Vandaar dat zij zegt dat het 'not a different time' is. Máár bij 'infiniteness' (oneindigheid) hebben we het wel degelijk over iets anders. Dat is niet alleen een ruimer tijdsbegrip, maar ook oneindig qua ruimte, omvang etc.  Daarmee vergelijkt ze haar vrijheid van gedachte die zij thuis kan ervaren en uiten in haar gedichten. Zonder restricties.

Een andere kijk: je zou ook het woordje 'its' erbij kunnen denken, dan wordt het: 'except for its infiniteness' en slaat het dus terug op 'forever'. 'Oneindigheid' zou dan besloten liggen in 'voor altijd'. 'Voor altijd' is dan een optelsom van 'nu's' en in die zin geen andere tijd, maar wel voor wat betreft de (tijds-)oneindigheid van 'voor altijd'.

'Latitude' is 'scope for freedom of action or thought', in feite dus de 'vrijheid van gedachte' uit de latere Universele verklaring van de rechten van de mens. Ook kom ik 'freedom from narrow restrictions' tegen, maar Dickinson bedoelt het ongetwijfeld breder. Ook die gedachtenvrijheid is oneindig.

In de tweede strofe staat, denk ik, dat we ons eens zouden moeten voorstellen hoe het zou zijn als we, dat wat we hier en nu ervaren, zouden bezien in het licht der oneindigheid. 'The dates' - onze geboortedatum en sterfdatum - lossen als het ware op in de eindeloze maanden en jaren die elkaar maar blijven opvolgen; het stelt niets meer voor.

Anderzijds blijkt in de derde strofe dat zonder de dagen waarop we flinke discussies voeren, of waarop het juist rustig is of bruisend omdat er iets (persoonlijks) te vieren valt onze jaren maar saai zouden zijn en niet zouden verschillen van de oningevulde, kale jaren. Bedoelde ze de door God gegeven jaren of wellicht jaren waarin alleen de christelijke feestdagen het ritme bepalen? Anno domini's.

                                                                                                                              terug naar boven 

to hear an oriole sing - emily dickinson - 17 september 2017

Al geruimere tijd geleden vertaald, maar nog niet opgenomen op de website. Bij dezen.

                                                                                                                              terug naar boven 


just one of those things - nummer van cole porter -  9 september 2017

Een tamelijk lastig te zingen song van Cole Porter: "Just one of those things". De verschillende uitvoeringen van bijvoorbeeld Peggy Lee, Ella Fitzgerald, Frank Sinatra, Nat King Cole, Billie Holiday en Doris Day laten mooi zien wat je met zo´n nummer allemaal kunt doen.

"Just one of those things" ... zo gaan die dingen nu eenmaal? Zo iets moet het zijn, maar Cole Porter bouwt zijn regels fantastisch op en dat doe je niet zo makkelijk in het Nederlands na helaas.
It was just one of those
Just one of those
One of those
In het tweede couplet komt dat niet terug in de 3e regel, maar toch.
En niet te vergeten al die binnenrijmen. Zo goed kunnen liedteksten in elkaar zitten.

                                                                                                                              terug naar boven 

the ladies who lunch - stephen sondheim - 3 april 2017

Uit de musical "Company": het lied "The ladies who lunch". Er staan schitterende uitvoeringen op youtube. De één nog rauwer dan de ander.
In de vertaling heb ik van "the ladies who lunch" vrouwen gemaakt die de vrouw zijn van.
Ook de andere 13 nummers heb ik vertaald, maar je moet ze eigenlijk  in hun totaal bekijken. Dus de hele musical bij elkaar. Aparte teksten, veel binnenrijm en grappen erin.

                                                                                                                              terug naar boven 

elegy | klaaglied - edna st. vincent millay - 2 april 2017

"Elegy" is een klaaglied dat Millay schreef nadat Dorothy Coleman, een vriendin, op jeugdige leeftijd overleed. Ook hier lijkt het of de strenge vorm haar moet helpen om de emotie in bedwang te houden. Het is geschreven in de minder gebruikelijke trocheïsche tetrameter: DUM ta DUM ta DUM ta DUM (ta); de laatste trochee is vaak onvolledig (catalectisch).

Ga er maar aan staan. In het Nederlands is het lastig om de vierde trochee onvolledig te laten en dus mannelijk rijm te gebruiken, zeker als je het rijmschema van Millay wilt volgen.
Bovendien heeft Millay in haar rijmschema nog een paar bijzonderheden toegepast.

In de 1e strofe is het rijmschema van de eerste zes regels: A-B-C|C-B-A  en vervolgens: C-E-E-E-C (in de vertaling is dat D-E-E-E-D geworden).
In de 2e strofe is het rijmschema van de eerste zes regels: A-B-C-D-E-F   en vervolgens laat Millay deze rijmklanken allemaal terugkomen en één rijmklank (E) twee keer: A-F-E-C-B-E-D.  Ik weet haast wel zeker dat ze eerst geprobeerd heeft bij de tweede zes regels dit rijmschema toe te passen: F-E-D-C-B-A (dus aflopend) en toen dat niet lukte de volgorde aanpaste en er in totaal dertien regels van maakte in plaats van twaalf. Maar....bewijzen kan ik het niet. 
In de 3e strofe is het rijmschema minder gestructureerd: A-B-C-D-E-D-B-D-A-E  | C-F-F-C

Door in de vertaling veelal vier volledige trocheeën te gebruiken wordt het gedicht minder staccato. Dat is jammer. Veroorzaker van dit alles is de eerste regel en wel "de grote ogen" die daar de hoofdrol spelen. Maar zelfs als je daar al uit zou komen (Laat jouw grote ogen dan | Laat jouw ogen, oh zo groot) maakt het lastige rijmschema het onmogelijk om precies daar mannelijk rijm toe te passen waar Millay het ook deed.
Misschien probeer ik het later nog een keer, maar voorlopig ben ik met deze versie tevreden. 

                                                                                                                              terug naar boven 

childhood is the kingdom where nobody dies - edna st. vincent millay - 23 februari 2017

'Childhood', een lastig te vertalen woord. 'The state or period of being a child'. Millay gaat het om de 'state'. En die 'state' wordt bepaald door de dood. Maar niet zomaar de dood, zoals uit het gedicht blijkt.

Terug naar 'childhood'. De kindertijd of je kindertijd verwijst te veel naar de periode, vind ik. Het gaat om 'het zijn van kind'. De Duitsers hebben het mooie 'Kindheit' (naast 'Kinderzeit'), de Fransen: 'Lénfance'. Wij hebben wel 'kinds', maar ja. Eerst dacht ik aan: 'Kind ben je niet tot aan een bepaalde leeftijd', gecombineerd met 'kind ben je in het rijk waar niemand doodgaat'.  Toen meende ik dat het iets met 'kind-zijn' moest worden, waarbij de toevoeging 'je' des te duidelijker maakt dat het om een persoonlijke staat gaat waar, afhankelijk van je levensloop, op enig moment een eind aan komt. Maar een groot bezwaar daarvan is dat het te zeer aan 'het kind in jezelf' doet denken en dat is nou ook weer niet de bedoeling. Toch weer terug naar 'kind ben je niet' en 'kind ben je'.

                                                                                                                              terug naar boven 

drowning is not so pitiful - emily dickinson - 22 februari 2017

Op de verjaardag van Edna St. Vincent Millay - zij werd 125 jaar geleden geboren in Rockland/Maine - een gedicht van Dickinson over verdrinken. Niet echt een gezellig verjaardagsonderwerp. Maar het zij zo.  

                                                                                                                              terug naar boven 

softened by time's consummate plush - emily dickinson - 20 februari 2017

Met het woordje ‘consummate’, wat als werkwoord voltrekken/voltooien betekent, maar ook staat voor volmaakt/volleerd, weet Dickinson, gecombineerd met dat ‘softened’ en ‘sleek’ mooi beelden op te roepen van de tijd die verstrijkt en door zacht pluche wordt bedekt en wel op volmaakte wijze.
Voor ‘sleek’ staat in de dictionary.com: smooth as hair. Prachtig toch!

Ik had eerst: ‘Pluche van de lang verstreken tijd / Verzacht het kinderleed’, waarbij verstreken, ook associaties oproept met het glad strijken van het pluche. Maar daar miste ‘appears’ nog.
Vervolgens borrelde ‘glansrijk’ boven (het glanzen van het pluche, maar ook: uitstekend) en toen werd het: ‘Glansrijk verzacht het pluche der tijd / Naar ’t schijnt het kinderleed’.

Tot ik erachter kwam dat bij 'consummate' toch meestal de klemtoon op de 1e lettergreep komt te liggen (de 2e mág ook). Wil je het ritme goed volgen dan wordt de regel anders: Glansrijk verzacht - 't pluche van de tijd. Een kleine pauze na 'verzacht' is nodig omdat daarna weer een 't' komt.

'Pluche' is officieel een woord met twee lettergrepen. Ik zelf en, zo weet ik inmiddels, vele anderen spreken het uit als éénlettergrepig. Dat is hier ook de bedoeling.

Wat ‘bisected’ in tweeën deelt, is de vraag. Eerst dacht ik dat de dichter in tweeën werd gedeeld, maar nu denk ik dat ze het leven bedoelt. Eerst is er de wanhoop van de kindertijd die haar sporen nalaat en waar je in de loop der jaren mee om leert te gaan. Pas als je te maken krijgt met een diepere pijn die onoverkoombaar is, ga je anders tegen die tijd aankijken en word je zelfs jaloers op de wanhoop uit je kindertijd.
En dit dan in 8 regeltjes.

                                                                                                                              terug naar boven 

portrait by a neighbor - millay - 4 februari 2017

Eén van de gedichten die Edna St. Vincent Millay in 1941 voordroeg en die later is opgenomen op een LP met een selectie van haar werk. Geschetst door een buurvrouw.  

                                                                                                                              terug naar boven 

the return from town - millay - 13 januari 2017

Een beetje een niemendalletje, dit korte gedichtje van Millay. Maar voor die tijd toch ongebruikelijk, denk ik zo, dat een vrouw op die manier over mannen, jongens schreef.  
                                                                                                                              terug naar boven 

safe upon the solid rock the ugly houses stand - second fig - 5 januari 2017

Dan toch ook maar een poging om "vijg 2" (Second Fig) uit "A few figs from thistles" te vertalen. Beide "vijgen" laten immers goed zien hoe Millay zichzelf zag.
                                                                                                                              terug naar boven 

my candle burns at both ends - millay - 9 december 2016

Vijg 1 (First fig) uit "A few figs from thistles" is zo ongeveer het bekendste gedicht van Edna St. Vincent Millay. In 1920 al verschenen. Zo kort en krachtig en rijmend dat het lastig te vertalen is. Na diverse vergeefse pogingen te hebben ondernomen; nu toch een bevredigend resultaat.  

"Fig" staat voor vijg; maar "in full fig" betekent: in vol ornaat. Dus alleen al met dát woordje kun je alle kanten op.

                                                                                                                              terug naar boven 

because I could not stop for death: de ontbrekende 4e strofe in de eerste uitgave van Dickinsons gedichten - 8 december 2016

In de uitgave van Mabel Loomis Todd en Thomas Higginson van 1890 is de 4e strofe van "Because I could not stop for death" niet opgenomen. In latere uitgaven wel. Hieronder de vertaling waarin ook deze 4e strofe is opgenomen.

Because I could not stop for Death -
He kindly stopped for me -
The Carriage held but just Ourselves -
And Immortality.

We slowly drove - He knew no haste
And I had put away
My labor and my leisure too,
For his Civility -

We passed the School, where Children strove
At Recess – in the Ring -
We passed the Fields of Gazing Grain -
We passed the Setting Sun -

Or rather – He passed Us –
The Dews drew quivering and Chill –
For only Gossamer, my Gown –
My Tippet – only Tulle -

We paused before a House that seemed
A Swelling of the Ground -
The Roof was scarcely visible -
The Cornice in the Ground –

Since then  - ’t is Centuries and yet
Feels shorter than the Day
I first surmised the Horses’ Heads
Were toward Eternity -



Ik had voor Dood geen tijd gehad

Maar hij kwam wel op tijd
We zaten samen in de koets
Met naast ons eeuwigheid

Een slakkengang – hij had geen haast
Mijn werk was opgeschort
Van vrije tijd sprak ik niet meer
Uit een soort piëteit

We zagen kinderen op het plein
Ze speelden in een kring
We zagen velden vol met graan
De zon die onderging

Hij schoof aan ons voorbij                (4e couplet)
De kilte van de dauw trok op
Want ragfijn was mijn tule jurk
Mijn shawl van tere stof

We stopten bij een huis dat leek
Verscholen in het land
Het dak was nauwelijks te zien
Je zag nog net de rand

’t Is eeuwen al geleden weer
Soms lijkt het nog maar kort
De paarden roken vast het eerst
De geur van eindigheid




                                                                                                                              terug naar boven 

yeats - down by the salley gardens -  11 september 2016

Een gedicht naar een liedje en dát kun je horen. Een oud Iers volksliedje dat nogal langzaam gezongen wordt. Er zijn verschillende versies op You Tube te vinden. Leuk!
Zaak dus om het metrum van het origineel nauwlettend te volgen in de vertaling.
Naschrift: in 2018 werd het lied gezongen in de film "The Children Act".

                                                                                                                              terug naar boven 

dickinson & millay - 20 augustus 2016

Vaak valt het vertalen stil tijdens de zomermaanden. Ook dit jaar. Maar stilgezeten wordt er zeker niet.
De voorbereidingen voor de bundel "Dwars Vers", waarin Emily Dickinson en Edna St. Vincent Millay in vertaling bijeengebracht worden, zijn in volle gang. Twee maal vijftig vertaalde gedichten & sonnetten samen in een tweeluik, in eigen beheer uitgegeven en prachtig vormgegeven. Verwacht: oktober 2016.

    
                                                                                                                          terug naar boven 

I thought of you - sara teasdale - 22 april 2016

Eigenlijk zocht ik naar de sonnetten van Sara Teasdale, maar deze kleine gedichten zijn ook prachtig. Echoënde duinen een een zilverende zee. Mooi beeld.

    
                                                                                                                          terug naar boven 

longing - sara teasdale - 20 april 2016

Nog zo'n mooi, klein gedicht van Sara Teasdale met haar lichaam en ziel als onderwerp. Na haar dood, maar ook weer niet. "My body that must go without the joy it longed to know".

    
                                                                                                                          terug naar boven 

sara teasdale - I am not yours - 9 april 2016

Sara Teasdale (1884-1933) idem tegengekomen in mijn zoektocht naar sonnetteers. "I am not yours" is echter geen sonnet, maar een prachtig, kort gedicht. Ze schreef nog meer pareltjes, zag ik al.

    
                                                                                                                          terug naar boven 

I have been very lonely all today - owen barfield - 30 maart 2016

Owen Barfield leefde van 1898 tot 1997: 99 jaar oud geworden! Ik vond zijn sonnet "I have been very lonely all today"  op het weblog Taaldacht  waar wel vaker over deze filosoof, schrijver en dichter geschreven wordt. Ik moet meer over en van hem gaan lezen. Dit is in ieder geval een mooi romantisch sonnet

    
                                                                                                                          terug naar boven 

the ruined maid -  thomas hardy - 27 maart 2016

Het is al weer even geleden dat ik "The ruined maid" van Thomas Hardy vertaalde. Het gedicht is een vrolijk commentaar op hoe men in de Victoriaanse tijd over vrouwen dacht. De gevallen vrouw, die in zonde leefde, wordt afgezet tegen het eenvoudige boerenmeisje. Wie was beter af, is de vraag. En als je je bedenkt hoe welgestelde vrouwen geacht werden te leven, dan vraag je je dat helemáál af.

Hoe vertaal je "ruined"? Geruïneerd, wat geassocieerd wordt met geld, dekt de gevoelsmatige lading niet. Verdorven? Teveel van het goede. Een gevallen vrouw, dat kán. "Ik heb afgedaan" is ook een mooie term. Maar het meest kun je uit de voeten met "in zonde leven". Dat past ook in die tijd met een streng conservatieve moraal.   

Vergeet ik nog te vermelden dat het metrum een anapestische trimeter is, gecombineerd met een jambische versvoet waarmee de regel meestal begint. Dat is leuk aan Hardy's gedichten: hij probeert verschillende metra uit. 


    
                                                                                                                          terug naar boven 

de genomineerden voor de vertaalwedstrijd  "Love is not all" - 24 maart 2016

Ik zag dat de genomineerden inmiddels bekend zijn gemaakt van Nederland vertaalt 2016
Drie van de vijf houden zich aan het metrum: Erik Honders, Arjan Keene en Joop Maes. Alle drie geven ze een mooie vertaling. Joop Maes zet er een erg leuke regel tussen: "qua drijfvermogen scoort ze ronduit zwak".  Zijn vertaling loopt soepel en is wat vrijer dan die van de andere twee.

Mooie vondsten voor  "Yet many a man is making friends with death / Even as I speak, for lack of love alone":
Erik Honders: "Toch sluiten velen vriendschap met de dood / als men het zonder liefde stellen moet"
Arjan Keene: "Toch is er menig man die nu verzucht / dat hij de dood verkiest als zij verzaakt"
Joop Maes: "Toch zoeken talloos velen in de dood / Verlossing uit een liefdeloos bestaan".

Eén van deze drie moet het worden, zou ik zeggen.
Mijn eigen vertaling staat hier.

En ook de winnaar is bekend, zie ik nu: Erik Honders. Terecht, een mooie soepel lopende vertaling; zie ook het juryrapport.
Naar aanleiding van het rapport heb ik "noch"  vervangen door "geen". Dat kan eigenlijk zonder problemen. inderdaad.


    
                                                                                                                          terug naar boven 

elizabeth bishop - one art - 22 maart 2016

Op zoek naar namen van vrouwelijke sonnetteers kwam ik toevallig dit beroemde gedicht van Elizabeth Bishop tegen. En later ook vertalingen ervan, onder meer die van J. Bernlef, die ook bleek te zijn begonnen met "De kunst van het verliezen valt te leren".  Uiteindelijk kwam ik echter op iets anders al associërend met de woorden "art" en "losing": In omgaan met verlies raak je bedreven.  De titel van de vertaling is: Bedreven.

Het gedicht is een zogenaamd Villanelle en bestaat uit 19 regels (5 x 3 en 1 x 4 regels). Er zijn twee rijmklanken én twee zich herhalende regels, waarmee iets gevarieerd wordt. Elizabeth Bishop permitteert zich kleine afwijkingen, ook in het jambische metrum. Dit alles in de vertaling laten terugkomen is nog een hele kunst.

Bernlef kiest ervoor zich in zijn vertaling niet aan de regels van de villanelle te houden. Er zit ook wat rijmdwang in en de sfeer van het gedicht gaat naar mijn mening een beetje verloren (de beste breister ...).

"One art": "een hele kunst" of "een kunst" of "geen kunst aan" of "da's geen kunst"...... "Bedreven" staat voor: geoefend in een handwerk, een vaardigheid, een kunst, met als synoniem "ervaren", in iets bedreven zijn. En dat is waar het hier over gaat. Ook al hebben we er veel ervaring mee, in dingen verliezen, echt bedreven raken we er niet in. Je wílt er ook niet bedreven in raken, want liefst zou je niets kwijtraken of verliezen.  Kunst is in die zin eigenlijk te veel eer.

"To master" zou je ook kunnen vertalen met "onder de knie krijgen". Voor de grap heb ik een variant gemaakt met die uitdrukking als uitgangspunt. Nu is het mannelijk rijm dominant in plaats van het vrouwelijk.

ONDER DE KNIE  

Verliezen krijg je best onder de knie
Soms lijken dingen voor verlies geboren
Het maakt niet uit wat of het is, van wie

Voor één soort zaken is er een circuit
Waar sleutels en je pasjes toe behoren
Dat krijg je haast vanzelf onder de knie

De eerste tekenen van dementie
Een naam, een plaats in ouderdom verloren
Het maakt niet uit wat of het is of wie

Mijn moeders ring verloor ik en in drie
Door ons bewoonde huizen onze sporen
Verliezen krijg je best onder de knie

Twee steden, en het licht daar, de magie
Rivieren, land, een continent bevroren
Dan maakt het uit waar of het is, van wie

Zelfs zonder jou (je stem, je ironie)
Ik jok niet, nee ik wist het van te voren
Verliezen krijg je ooit onder de knie
Al maakt het uit wat of het is en wie

   
                                                                                                                          terug naar boven 

w.h. auden - funeral blues revisited - 15 februari 2016

In "De Nieuwe Liefde" werd gisteren een programma gewijd aan de poëzie van W.H. Auden. Kort samengevat droeg Joost Prinsen gedichten van hem voor en Martin Fondse vertaalde de poëzie in pianomuziek. Joost Prinsen is van mening dat iemand standrechtelijke geëxecuteerd moet worden als hij het metrum van de dichter niet aanhoudt in de vertaling (daar ben ik het in principe overigens mee eens). Maar hij moest toegeven dat zelfs Willem Wilmink daar niet geheel in geslaagd was in het geval van "Funeral Blues".

Nu is "Funeral Blues" ook nogal onregelmatig qua metrum. Dat was voor mij, jaren geleden al (in 2009) aanleiding om eens te kijken of de vertaling in een regelmatig trocheïsche versvoet geschreven zou kunnen worden. In die vertaling heb ik nu, naar aanleiding van gisteren, nog wat verbeteringen aangebracht. En ik heb een versie gemaakt waarbij wél het metrum/ritme van Auden gevolgd wordt.  (Zie hieronder).

Kanttekeningen:
Met "the muffled drum" wordt bedoeld een met zwart doek omklede trom die gebruikt werd om het geluid te dempen, als teken van rouw. Zo kon ik de trom weer laten terugkomen in de nieuwe vertaling, zij het impliciet.
"The scribbling aeroplanes" hadden in 2009 al heel wat kopzorgen opgeleverd, maar nu heb ik dan toch de meeste informatie kunnen overbrengen, op het cirkelen na.
De "witte duiven met een bloedend hart" hebben nu rouwkragen om, wat toch ook een beetje jammer is omdat nu het wit, en het rood verdwenen zijn en alleen nog het zwart, groen en blauw resten.

Het letterlijk vertalen van "He was my North, my South, my East and West" leidt eigenlijk altijd tot geforceerde regels. Wij zéggen dat zo niet in het Nederlands. Iemand kan je alles zijn, hij was alles voor mij, hij was al wat ik had... woorden van die strekking, maar alle windstreken opsommen is er toch niet bij. En met "Oost, West thuis best" heeft het nu eenmaal niets van doen. Op zoek naar een alternatief dus. Zo kwam ik ooit op kompas, zodat er nog vaag een verwijzing naar windstreken is. En voortbordurend op schepen, een anker, stevig voor de kust.  




Droeve Blues (Auden's  metrum volgend)

Geen klok die klinkt, de telefoon blijft stil
En geef de hond een bot voor als hij blaffen wil
Demp pianoklanken, span het zwarte doek
Kom met de doodskist, start de stille stoet

Laat vliegtuigen klagend vlak boven ons hoofd
Over komen vliegen, krabbelend: hij is dood
Laat duiven met een rouwkraag zwermen door de stad
En steek alle agenten vandaag in het zwart


Hij was mijn alles, enkel hij alleen
Mijn zondagsrust en mijn werk ineen
Mijn nacht, mijn middag, mijn spraak, mijn lied
En liefde die voor eeuwig zijn zou, was dat niet

Dus doof alle sterren nu, geen lichten meer aan
Berg op die zon, en ontmantel de maan
Leeg de oceanen en kap al het bos
Want nooit en nergens loopt er iets nog wel weer los


Droeve Blues (oude versie uit 2009)

Laat geen klok meer klinken, smoor de telefoon
Spreek de hond die blafte toe op strenge toon
Demp pianoklanken, stop met wat je doet
Laat de kist maar komen en de stille stoet

Volg de strakke strepen van een verre vlucht
Hij is echt vertrokken, komt niet meer terug
Vang de witte duiven, met een bloedend hart
Steek de oom agenten stemmig in het zwart


Mij kompas, mijn anker, stevig voor de kust
Alledaagse dingen en mijn zondagsrust
Middernacht en morgen, stilte en gesprek
Liefde leek voor eeuwig , dacht niet aan vertrek

Doof nu alle sterren, laat geen licht meer aan
Stop de zonnestralen en verberg de maan
Kap de groene bossen, leeg de blauwe zee
Niets meer te beleven, niets valt ooit meer mee

Funeral Blues

Stop all the clocks, cut off the telephone
Prevent the dog from barking with a juicy bone
Silence the piano's and with muffled drum
Bring out the coffin, let the mourners come

Let aeroplanes circle moaning overhead
Scribbling in the sky the message: he is dead
Put crêpe bows round the white necks of the public doves
Let the traffic policemen wear black cotton gloves

He was my North, my South, my East and West
My working week and my sunday rest
My noon, my midnight, my talk, my song
I thought that love would last for ever, I was wrong

The stars are not wanted now; put out every one
Pack up the moon and dismantle the sun
Pour away the ocean and sweep up the wood
For nothing now can ever come to any good


























    
                                                                                                                          terug naar boven 

the man he killed - 8 februari 2016

Een anti-oorlogsgedicht van Thomas Hardy. In tijden van drones lijkt het minder toepasbaar, maar denkend aan straatgevechten kan je het je beter voorstellen. Niets aan toe te voegen.

    
                                                                                                                          terug naar boven 

birds at winter nightfall - thomas hardy - 31 december 2015

Dit keer speelt Hardy met dubbelrijm: fly faster / cotoneaster / crumb-outcaster. Het laatste woord is wonderlijk én duidelijk. Het klinkt niet best: "crumb-outcaster", en al helemaal niet als je niet aan de verwachtingen van de vogels voldoet die in de winterschemering het over je hebben en over de bessen die het ook al af laten weten.

    
                                                                                                                          terug naar boven 

the reminder - thomas hardy - 30 december 2015

Thomas Hardy hield van afwisseling aanbrengen in de ritmes en rijmschema's die hij in zijn gedichten gebruikte. Eerst al een dactylus met gekruist rijm ("The voice") bij de hand gehad, toen een gedicht met anapesten (en jambes) en omarmend rijm: "Neutral tones", en nu trocheeën en gepaard rijm in "The reminder".

Een lijster die ervoor zorgt dat je hem ziet ("Do you make me notice you").

    
                                                                                                                          terug naar boven 

the darkling thrush - thomas hardy - 27 december 2015

Wie een uitgebreide bespreking van dit gedicht wil lezen, kan hier goed terecht. Op een grappige, onderhoudende manier wordt aan allerlei aspecten aandacht besteed.

Ik beperk mij tot de dingen waar ik tegenaan liep, zoals "darkling". Een niet bestaand woord. De -ling klank maakt het een net iets luchtiger woord dan "darkness". Donkerig, schemerig, schemerend? Uiteindelijk voor "schemerende" gekozen. Een ongebruikelijk woord in deze combinatie en je kunt er twee kanten mee op: naar het licht en naar het donker. En of er reden is voor een sprankje hoop dat is hier de vraag.